Leeb Sertlik İnce Parça Ölçümü Neden Hatalı Çıkar?
Leeb sertlik ince parça ölçümü, parça darbe sırasında eğildiğinde, titreştiğinde veya destek üzerinde hareket ettiğinde gerçek malzeme sertliğini temsil etmeyen değerler üretebilir. Çünkü Leeb yöntemi yalnızca yüzeyde oluşan izin büyüklüğünü okumaz; darbe gövdesinin yüzeye çarpmadan önceki hızı ile geri sekme hızını karşılaştırır. İnce veya hafif parça darbe enerjisinin bir bölümünü harekete ve esnemeye harcadığında geri sekme oranı değişir.
Bu sorunun çözümü rastgele bir düzeltme katsayısı kullanmak değildir. Leeb sertlik ince parça ölçümü öncesinde darbe cihazının minimum kütle ve kalınlık şartları doğrulanmalı, darbe noktasının altı rijit biçimde desteklenmeli ve gerekiyorsa üreticinin tanımladığı kuplaj yöntemi uygulanmalıdır. Bu koşullar sağlanamıyorsa mikro Vickers, Rockwell veya UCI gibi daha uygun bir sertlik yöntemi seçilmelidir.
Leeb sertlik ince parça ölçümü hangi prensiple çalışır?
Leeb yöntemi dinamik bir geri sekme deneyidir. Yayla hızlandırılan darbe gövdesi, sert bir bilye aracılığıyla test yüzeyine çarpar. Cihaz, darbe öncesi hız ile geri sekme hızını ölçer ve bu oran üzerinden HL değerini hesaplar. Basitleştirilmiş biçimde HL, geri sekme hızının darbe hızına oranının 1000 ile çarpılmasıyla ilişkilidir.
Bu yaklaşım büyük, ağır ve rijit metal parçaların yerinde kontrolünde önemli bir avantaj sağlar. Parçanın kesilip laboratuvara taşınmasına gerek kalmadan dövme parçalar, kalıplar, merdaneler ve büyük makine elemanları hızlı biçimde karşılaştırılabilir. Buna karşılık Leeb sertlik ince parça ölçümü sırasında test parçası ölçüm sisteminin hareketli bir bileşenine dönüşebilir.
Parça darbe ile yer değiştirirse cihazın gördüğü geri sekme yalnızca malzemenin elastik ve plastik cevabından oluşmaz. Sacın eğilmesi, boru cidarının içe doğru hareketi, destek üzerindeki mikro kayma ve titreşim de ölçüm zincirine katılır. Bu nedenle cihazın referans blokta doğru değer göstermesi, aynı cihazın desteklenmemiş ince parçada da doğru ölçtüğünü tek başına kanıtlamaz.
Leeb sertlik ince parça ölçümü sırasında görülen 8 kritik hata
1. Parçanın darbe noktasında yerel olarak eğilmesi
İnce sacı geniş ve ağır bir masanın üzerine bırakmak çoğu zaman yeterli değildir. Sacın genel yüzeyi masaya temas etse bile darbe noktasının altında küçük bir boşluk kalabilir. Darbe anında oluşan yerel sehim geri sekme davranışını değiştirir. Leeb sertlik ince parça ölçümü için destek, özellikle darbenin karşı yüzeyinde kesintisiz ve rijit olmalıdır.
Yerel eğilmenin tipik işareti, aynı bölgeden alınan değerlerin geniş bir aralığa yayılmasıdır. Darbe noktası destek elemanına yaklaştıkça değerlerin değişmesi veya parça elle daha güçlü bastırıldığında ortalamanın kayması da Leeb sertlik ince parça ölçümü sırasında mekanik kararsızlığa işaret eder.
2. Düşük kütle nedeniyle parçanın hareket etmesi
Hafif bir parça darbe gövdesiyle aynı yönde hareket edebilir. Bu hareket gözle fark edilmeyecek kadar küçük olsa bile hız oranını etkileyebilir. Parçayı elle tutmak güvenilir bir çözüm değildir; operatörün bastırma kuvveti, el konumu ve temas şekli her darbede değişir.
Leeb sertlik ince parça ölçümü tekrarlanabilir olacaksa test parçası ölçüm boyunca aynı mekanik sınır şartlarında kalmalıdır. Parçanın kaymasını engellemek ile parçayı eğecek kadar sıkmak birbirinden farklıdır. Fikstür, parçaya kalıcı gerilme vermeden kararlı temas sağlamalıdır.
3. Kuplaj yüzeyinde hava boşluğu veya kalın film kalması
Kuplaj, küçük parçayı daha ağır ve rijit bir destek gövdesiyle birlikte davranır hâle getirmeyi amaçlar. Parça ve destek arasındaki yüzeyler temiz, düz ve birbirine uyumlu değilse arada hava boşluğu kalır. Çok kalın yağ, jel, bant veya elastik yapıştırıcı tabakası ise yay gibi davranarak titreşimi artırabilir.
Üreticinin izin verdiği uygulamada çok ince bir kuplaj filmi kullanılabilir. Ancak kullanılan malzeme, miktar, destek bloğu ve yüzey hazırlığı prosedürde tanımlanmalıdır. Kuplajın işe yaradığı, yeterli kütle ve kalınlıktaki referans parçayla karşılaştırmalı deney yapılarak doğrulanmalıdır.
4. Minimum kalınlığın yalnız toplam parça kalınlığı sanılması
Kademeli, oyuklu veya cepli parçalarda katalogdaki toplam kalınlık yanıltıcı olabilir. Önemli olan, darbe noktasının altındaki yerel kesitin rijitliğidir. Örneğin dıştan kalın görünen bir gövdede darbenin hemen altında derin bir cep bulunuyorsa etkili kesit beklenenden çok daha ince olabilir.
Boru ve kabuk geometrilerinde çap/cidar oranı da rijitliği belirler. Düz plaka için kabul edilebilir görünen bir cidar, büyük çaplı boruda darbe altında esneyebilir. Bu nedenle Leeb sertlik ince parça ölçümü değerlendirmesi yalnız kumpasla alınan tek kalınlık değerine indirgenmemelidir.
5. Kavisli yüzeyde standart destek halkası kullanılması
Darbe ekseni yerel yüzeye dik olmalı ve cihazın destek halkası kararlı biçimde oturmalıdır. Küçük çaplı dış yüzeyde veya içbükey bölgede standart düz halka sallanabilir. Cihazın açısı her darbede değiştiğinde geri sekme ölçümü de dağılır.
Uygun geometrili destek halkası cihazı yüzeye merkezler ve darbe eksenini kararlı tutar. INSIZE Leeb destek yüzük seti gibi aksesuarlar değerlendirilirken halka geometrisinin parça yarıçapıyla uyumu ve ilgili darbe cihazıyla kullanılabilirliği doğrulanmalıdır.
6. Yüzey pürüzlülüğü, oksit veya kaplamanın göz ardı edilmesi
Kaba taşlama izi, tufal, boya, gevşek oksit, yağ ve kir darbe ucunun yüzeyle temasını değiştirir. Leeb sertlik ince parça ölçümü sırasında mekanik esnemeye yüzey etkisi de eklendiğinde saçılım büyür. Yüzey hazırlığı yapılırken taşlama ısısıyla yerel temperleme oluşturulmamalı ve iş sertleşmiş tabaka meydana getirilmemelidir.
Leeb yöntemi çok ince kaplamanın bağımsız sertliğini ayırmak için genellikle uygun değildir. Darbe hacmi kaplama ile altlığı birlikte etkileyebilir. Sert kaplama-yumuşak altlık veya yumuşak kaplama-sert altlık kombinasyonunda okunan değer tek başına kaplama sertliği olarak raporlanmamalıdır.
7. Yanlış darbe yönü veya kararsız cihaz konumu
Yerçekimi darbe gövdesinin hareketini etkileyebilir. Otomatik yön tanıma özelliği bulunan cihazlarda bile ölçüm konumu ve cihazın yüzeye dikliği kontrol edilmelidir. Farklı yönlerde alınan değerler karşılaştırılacaksa aynı cihaz ayarı, aynı destek yapısı ve aynı prosedür kullanılmalıdır.
Darbe düğmesine basarken cihazı yana itmek de hataya neden olur. Destek halkası yüzeye tamamen oturtulmalı, darbe cihazı sallanmamalı ve tetikleme sırasında eksen bozulmamalıdır. Leeb sertlik ince parça ölçümü için bir test standı veya geometrik kılavuz, operatör etkisini azaltabilir.
8. Dönüşüm değerinin doğrudan HRC veya HV deneyi gibi yorumlanması
Leeb cihazı HL değerini seçilen malzeme grubuna göre HB, HV, HRC veya başka ölçeklere dönüştürebilir. Bu değerler malzeme bağımlı korelasyonlara dayanır. Yanlış malzeme grubu seçimi veya uygun olmayan dönüşüm tablosu, mekanik olarak iyi alınmış bir ölçümün bile hatalı yorumlanmasına yol açar.
Rapor, ham HL ölçeğini, darbe cihazı tipini ve kullanılan dönüşüm ölçeğini birlikte göstermelidir. Kritik kabul kararında dönüştürülmüş değer, doğrudan Rockwell ya da Vickers deneyiyle eşdeğer kabul edilmeden önce kurum içi korelasyonla doğrulanmalıdır.
Leeb sertlik ince parça ölçümü için minimum kütle ve kalınlık
Minimum değerler kullanılan darbe cihazına göre değişir. D, DL, D+15, S ve E tipleri ile C veya G tipi darbe cihazlarının enerji ve uygulama sınırları aynı değildir. Bu nedenle internette bulunan tek bir “minimum kalınlık” değeri bütün Leeb cihazlarına uygulanamaz.
INSIZE HDT-B430 teknik verilerinde D darbe cihazı için minimum parça kalınlığı 5 mm olarak verilir. Aynı belgede minimum kütle; doğrudan ölçümde 5 kg, rijit destek üzerinde 2 kg ve uygun biçimde plakaya kuplanmış parçada 0,05 kg olarak belirtilir. Bu üç kütle değeri birbirinin alternatifi gibi rastgele seçilemez; her biri farklı destek koşulunu tanımlar.
| Uygulama durumu | HDT-B430 teknik verisindeki kütle | Kontrol edilmesi gereken koşul |
|---|---|---|
| Doğrudan ölçüm | En az 5 kg | Parça kendi kütlesi ve rijitliğiyle darbeye karşı kararlı olmalıdır. |
| Rijit destek üzerinde ölçüm | En az 2 kg | Darbe noktasının altı boşluksuz desteklenmeli; parça kaymamalıdır. |
| Ağır plakaya kuplanmış ölçüm | En az 0,05 kg | Yüzey uyumu, ince kuplaj filmi ve karşılaştırmalı doğrulama sağlanmalıdır. |
Bu değerler yalnız ilgili cihazın uygulama ön elemesi için kullanılmalıdır. Farklı bir Leeb cihazı, darbe gövdesi veya prob kullanılıyorsa o ürünün güncel teknik föyü ve kullanım kılavuzu esas alınmalıdır. INSIZE HDT-LP200 Leeb sertlik ölçer gibi farklı prob seçenekleri bulunan modellerde seçilen probun şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Kalınlık şartı sağlanırsa ölçüm otomatik olarak geçerli olur mu?
Hayır. Kalınlık, Leeb sertlik ince parça ölçümü için gerekli koşullardan yalnızca biridir. Kütle, yerel geometri, destek rijitliği, yüzey pürüzlülüğü, eğrilik, darbe yönü ve izler arası mesafe de birlikte uygun olmalıdır. Beş milimetre kalınlığındaki geniş bir sac ile aynı kalınlıktaki küçük ve rijit bir blok aynı dinamik davranışı göstermeyebilir.
Ayrıca cihaz üreticisinin ürün sayfasındaki kısa teknik özet ile standardın sınırları farklı ayrıntı düzeyinde olabilir. Kontrol planı hazırlanırken cihazın kullanım kılavuzu, geçerli deney standardı ve müşterinin özel şartı birlikte okunmalıdır.
Leeb sertlik ince parça ölçümü için destek ve kuplaj nasıl yapılır?
Leeb sertlik ince parça ölçümü için destek ile kuplaj aynı işlem değildir. Destek, parçanın darbe noktasındaki yerel hareketini sınırlar. Kuplaj ise küçük test parçasını daha büyük bir destek gövdesine sıkı biçimde bağlayarak ikisinin dinamik olarak tek kütle gibi davranmasını amaçlar. Her destekli parça kuplanmış sayılmaz.
Rijit destek uygulamasının temel koşulları
- Destek bloğu test parçasından belirgin biçimde daha ağır ve rijit olmalıdır.
- Darbe noktasının tam karşısında sürekli temas bulunmalıdır.
- Parça ile destek arasında talaş, kir, çapak veya lokal boşluk kalmamalıdır.
- Fikstür parçayı eğmemeli, ön gerilme oluşturmamalı ve ölçüm yüzeyini bozmamalıdır.
- Darbe sırasında destek bloğu da hareket etmemelidir.
- Aynı numunedeki bütün ölçümler eşdeğer destek koşulunda yapılmalıdır.
Kuplaj uygulamasında doğrulama sırası
- Parçanın ve ağır destek bloğunun temas yüzeylerini temizleyin.
- Temas yüzeylerinin düzlüğünü ve çapaksız olduğunu doğrulayın.
- Üreticinin izin verdiği kuplaj malzemesini çok ince ve kesintisiz film hâlinde uygulayın.
- Parçayı kaydırarak hava ceplerini azaltın ve bütün yüzeyin temas etmesini sağlayın.
- Parçayı eğmeyecek biçimde sabitleyin.
- Ölçümü yeterli kütle ve kalınlıktaki benzer malzeme üzerinde alınan referans değerle karşılaştırın.
- Kuplaj sökülüp yeniden yapıldığında ölçüm ortalamasının ve saçılımın tekrarlanabildiğini kontrol edin.
Leeb sertlik ince parça ölçümü kuplajdan sonra kararlı görünse bile doğrulama yapılmadan geçerli kabul edilmemelidir. Düşük saçılım her zaman doğruluk anlamına gelmez; sistem aynı mekanik sapmayı tekrarlıyor olabilir. Bu nedenle mümkünse doğrudan bir sertlik yöntemiyle karşılaştırma yapılmalıdır.
Leeb sertlik ince parça ölçümü için 9 uygulama adımı
1. Malzemeyi ve beklenen sertlik aralığını tanımlayın
Malzeme sınıfı yalnız “çelik” olarak bırakılmamalıdır. Alaşım grubu, ısıl işlem durumu, yüzey sertleştirme veya kaplama bilgisi belirlenmelidir. Cihazdaki dönüşüm tablosu bu seçimden etkilenir.
2. Darbe cihazını ve aksesuarları kaydedin
D, C, G, DL veya başka bir darbe cihazı kullanılması ölçüm sınırlarını değiştirir. Dar alan erişimi için seçilen prob, standart D probunun bütün koşullarını otomatik olarak devralmaz. Destek halkası ve prob kimliği raporda yer almalıdır.
3. Darbe noktasındaki yerel kalınlığı ölçün
Toplam parça kalınlığını değil, darbe yönündeki gerçek metal kesitini belirleyin. Cep, kanal, boru iç yüzeyi ve arka taraftaki işlenmiş boşluklar hesaba katılmalıdır. Gerekirse teknik resim veya ultrasonik kalınlık ölçümüyle kontrol yapılmalıdır.
4. Kütleyi ve mekanik kararlılığı değerlendirin
Parçanın tartılan kütlesini üretici şartıyla karşılaştırın. Kütle yeterli görünse bile uzun, geniş veya kabuk biçimli geometri nedeniyle yerel esneme oluşup oluşmadığını inceleyin. Darbe noktasına yakın nervür veya mesnet bulunması sonucu değiştirebilir.
5. Yüzeyi hazırlayın ve ölçüm bölgesini işaretleyin
Gevşek oksit, boya, yağ ve çapak temizlenmelidir. Hazırlık yöntemi yüzey sertliğini değiştirmemelidir. Darbeler arasında ve parça kenarına karşı gerekli mesafeyi koruyacak bir ölçüm düzeni oluşturulmalıdır.
6. Destek veya kuplaj yöntemini doğrulayın
Parçayı yalnız sert bir masaya koymak yerine darbe noktasının karşısını doğrudan destekleyin. Kuplaj kullanılıyorsa film kalınlığı ve yeniden kurulum tekrarlanabilirliği kontrol edilmelidir. Destek yöntemi numuneden numuneye değiştirilmemelidir.
7. Cihazı referans blokla kontrol edin
Referans blok kontrolü cihazın, darbe ucunun ve temel ölçüm fonksiyonunun durumunu gösterir. Blok temiz olmalı, üretici prosedüründeki yön ve darbe aralıkları uygulanmalıdır. Referans kontrolü ince parçanın uygunluğunu kanıtlamaz; yalnız cihaz doğrulamasının bir parçasıdır.
8. Aynı koşulda çoklu darbe alın
Tek darbeyle kabul veya ret kararı vermeyin. Her darbeyi yeni bir noktadan alın, cihazın belirlediği tekrar sayısını uygulayın ve ortalamayla birlikte dağılımı değerlendirin. Yüksek saçılım görülürse aykırı değeri sessizce silmek yerine mekanik nedeni araştırın.
9. Şüpheli değeri doğrudan yöntemle karşılaştırın
Kritik parçada Leeb sertlik ince parça ölçümü ile alınan değer; uygun numune hazırlığıyla Vickers, mikro Vickers, Rockwell veya doğrulanmış bir UCI yöntemiyle karşılaştırılmalıdır. Korelasyon farklı malzeme ve ısıl işlem grupları için ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Leeb sertlik ince parça ölçümü yerine hangi yöntem seçilebilir?
Leeb yönteminden vazgeçmek bir başarısızlık değildir; ölçüm prensibini parçanın geometrisine uygun seçmek doğru metroloji yaklaşımıdır. Alternatif yöntemde de minimum kalınlık, yüzey hazırlığı, iz mesafesi, örs veya fikstür şartları kontrol edilmelidir.
| Parça veya ölçüm ihtiyacı | Değerlendirilebilecek yöntem | Temel dikkat noktası |
|---|---|---|
| İnce sac, folyo, küçük kesit veya kaplama | Mikro Vickers / Knoop | Uygun test yükü, numune hazırlığı ve iz derinliği seçilmelidir. |
| Düz yüzeyli ve yeterli kalınlıktaki parça | Rockwell | Ölçek, örs, yüzey ve minimum kalınlık şartları sağlanmalıdır. |
| İnce veya küçük metal parçada saha ölçümü | UCI | Malzeme kalibrasyonu, yüzey ve prob uygulama kuvveti doğrulanmalıdır. |
| Büyük, ağır ve rijit metal parça | Leeb | Kütle, kalınlık, darbe yönü ve yüzey şartı uygunsa hızlıdır. |
| Heterojen döküm veya kaba yapı | Brinell | Yeterli kalınlık ve geniş iz alanı gerekir. |
Mikro Vickers ne zaman öne çıkar?
İnce kesit, kaplama, metal folyo veya yüzey sertleştirilmiş tabakanın değerlendirilmesinde düşük yükle kontrollü iz oluşturulabilir. Numunenin desteklenmesi, yüzeyin hazırlanması ve izin optik olarak doğru okunması gerekir. INSIZE ISH-TDV1000A mikro Vickers sertlik ölçer sayfası ince malzeme ve kaplama uygulamaları için cihaz yaklaşımını gösterir.
UCI yöntemi ne zaman değerlendirilebilir?
UCI yöntemi, titreşen bir çubuğun rezonans değişimini Vickers elmas ucun malzemeye batmasıyla ilişkilendirir. Leeb sertlik ince parça ölçümü yerine daha düşük enerjili ve küçük izli uygulamalar sağlayabilir. Bununla birlikte malzeme kalibrasyonu, prob kuvveti, yüzey hazırlığı ve operatör tekniği önemlidir.
INSIZE ISHU-330 ultrasonik sertlik ölçme cihazı hafif ve küçük iş parçaları için değerlendirilebilir. Modelin teknik verilerinde yüzey sertleştirilmiş tabakalar, düz ve silindirik parçalar ile küçük test izi öne çıkar; gerçek parça uygunluğu uygulama doğrulamasıyla belirlenmelidir.
Leeb sertlik ince parça ölçümü raporunda neler bulunmalı?
Leeb sertlik ince parça ölçümü raporu yalnız dönüştürülmüş HRC veya HV değerinden oluşmamalıdır. Ölçümün yeniden üretilebilmesi için kullanılan cihaz, prob ve mekanik destek koşulu açıkça kayıt altına alınmalıdır.
- Parça tanımı, malzeme grubu ve ısıl işlem durumu
- Ölçüm noktası ve darbe yönü
- Yerel kalınlık, toplam kütle ve parça geometrisi
- Leeb cihazının marka, model ve seri numarası
- Darbe cihazı tipi ve kullanılan destek halkası
- Destek bloğunun tanımı veya kuplaj yöntemi
- Yüzey hazırlığı ve ilgili pürüzlülük koşulu
- Tekil HL değerleri, ortalama, dağılım ve tekrar sayısı
- Kullanılan dönüşüm ölçeği ve seçilen malzeme tablosu
- Referans blok kontrolünün durumu
- Uygulanan deney prosedürü ve kabul kriteri
Leeb sertlik ince parça ölçümü yalnız proses takibi amacıyla kullanılıyorsa raporda bunun bir karşılaştırma yöntemi olduğu belirtilmelidir. Müşteri şartı doğrudan HRC, HV veya HB deneyi istiyorsa Leeb dönüşümünün bu şartı otomatik olarak karşıladığı varsayılmamalıdır.
Yüksek saçılım görüldüğünde hangi sırayla kontrol yapılmalı?
- Referans blok üzerinde cihaz kontrolünü tekrarlayın.
- Darbe ucunu ve destek halkasını kir, aşınma veya hasar açısından inceleyin.
- Parçanın darbe sırasında hareket edip etmediğini kontrol edin.
- Darbe noktasının altındaki yerel desteği yeniden kurun.
- Yüzey hazırlığını, eğriliği ve cihazın dikliğini gözden geçirin.
- Yeni noktalarda aynı prosedürle ölçüm yapın.
- Saçılım devam ediyorsa farklı sertlik yöntemiyle karşılaştırın.
Leeb sertlik ince parça ölçümü için hızlı karar tablosu
| Kontrol sorusu | Evet | Hayır |
|---|---|---|
| Parça, seçilen darbe cihazının kütle ve kalınlık şartını doğrudan sağlıyor mu? | Yüzey ve yön kontrollerine geçin. | Rijit destek veya doğrulanmış kuplajı değerlendirin. |
| Darbe noktasının karşı yüzeyi boşluksuz desteklenebiliyor mu? | Tekrarlanabilirliği test edin. | Leeb yerine başka yöntem seçin. |
| Destek sökülüp yeniden kurulduğunda değerler tekrarlanıyor mu? | Korelasyon kontrolüne geçin. | Destek yöntemini geçerli kabul etmeyin. |
| Dönüştürülmüş değer doğrudan yöntemle doğrulandı mı? | Tanımlı kapsamda kullanılabilir. | Kritik kabul kararını yalnız dönüşüme dayandırmayın. |
Leeb sertlik ince parça ölçümü hakkında sık sorulan sorular
İnce parçayı elle bastırmak yeterli midir?
Genellikle hayır. Elle bastırma kuvveti ve temas koşulu tekrarlanamaz; operatör yeni bir belirsizlik kaynağı oluşturur. Rijit destek veya kuplaj, üretici prosedürüne göre ve karşılaştırmalı doğrulamayla uygulanmalıdır.
Leeb cihazında evrensel kalınlık düzeltmesi var mıdır?
Hayır. Minimum kalınlığı sağlamayan her parçayı geçerli hâle getiren evrensel bir katsayı yoktur. Önce mekanik kararlılık sağlanmalı; sağlanamıyorsa parça geometrisine uygun başka bir sertlik yöntemi seçilmelidir.
Aynı noktaya arka arkaya darbe yapılabilir mi?
Hayır. İlk darbe yüzeyi yerel olarak değiştirebilir ve sonraki değeri etkileyebilir. Darbeler arasında ve parça kenarına karşı cihaz kılavuzunda tanımlanan minimum mesafeler korunmalıdır.
Kuplaj yapınca 0,05 kg parça her zaman ölçülebilir mi?
Hayır. HDT-B430 teknik verisindeki 0,05 kg bilgisi uygun biçimde plakaya kuplanmış uygulama koşuluna aittir. Parça yüzeyi, yerel kalınlık, geometri, destek rijitliği ve karşılaştırmalı doğrulama uygun değilse yalnız kütle değerine bakılarak ölçüm geçerli sayılamaz.
İnce boru cidarında Leeb kullanılabilir mi?
Borunun çapı, cidar kalınlığı, darbe noktası ve iç destek olanağı birlikte değerlendirilmelidir. İç yüzey darbe noktasının karşısından rijit desteklenemiyorsa boru esneyebilir. Uygun halka ve destekle doğrulama yapılamıyorsa UCI veya hazırlanmış numunede mikro Vickers daha doğru seçim olabilir.
Leeb’den HRC’ye dönüşüm kesin midir?
Hayır. Dönüşüm malzeme grubuna ve kullanılan korelasyona bağlıdır. Rapor ham HL değerini, darbe cihazını ve dönüşüm tablosunu göstermeli; değer doğrudan Rockwell deneyi yapılmış gibi sunulmamalıdır.
Referans blokta doğru ölçen cihaz ince parçada neden sapar?
Referans blok ağır, kalın, düzgün yüzeyli ve kararlı bir test parçasıdır. İnce parçadaki eğilme, titreşim, yetersiz kütle veya destek boşluğu referans blokta bulunmaz. Bu nedenle blok kontrolü cihazı doğrular; ince parçanın mekanik uygunluğunu doğrulamaz.
Leeb sertlik ince parça ölçümü için en güvenilir yaklaşım nedir?
Önce parça ve darbe cihazı için kütle, kalınlık, yüzey ve eğrilik şartlarını kontrol edin. Gerekliyse üreticinin tanımladığı destek veya kuplajı uygulayın, çoklu ölçümün saçılımını inceleyin ve kritik değeri doğrudan bir sertlik yöntemiyle karşılaştırın.
Özet değerlendirme
Leeb sertlik ince parça ölçümü, parça darbe sırasında hareket etmeyecek ve eğilmeyecek biçimde desteklendiğinde anlamlı olabilir. Ancak yalnız ortalamanın makul görünmesi yeterli değildir. Darbe cihazının sınırları, yerel kalınlık, kütle, yüzey, eğrilik, darbe yönü, destek ve dönüşüm tablosu aynı ölçüm planı içinde doğrulanmalıdır.
Parçanız için Leeb, UCI, Rockwell veya mikro Vickers yöntemlerinden hangisinin uygun olduğunu belirlemek üzere profesyonel ölçüm hizmetini değerlendirebilir, sertlik ölçüm cihazlarını inceleyebilir veya Deniz Metal teknik ekibiyle iletişime geçebilirsiniz. Taşınabilir Leeb modellerini karşılaştırmak için INSIZE HDT-L411 ürün sayfasını da inceleyebilirsiniz.
